مامور گشت ارشاد در تهران مردم عادی را از فاصله بسیار نزدیک با اسلحه تهدید کرد

فیلمی واضح و تکان‌دهنده به کمپین «دوربین ما اسلحه ما» ارسال شده که در آن مامور گشت ارشاد در اتوبان ستاری مردم عادی را که به توقف خودروی یک زن به دلیل بی‌حجابی اعتراض کرده‌ بودند، با اسلحه تهدید می‌کند.

نمایی از ویدیوی تهدید مأمور گشت ارشاد با سلاح

بر اساس این فیلم که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، مامور گشت ارشاد در مواجهه با حمایت مردم از زن معترض به حجاب اجباری، از فاصله بسیار نزدیک اسلحه گرم را به سمت صورت آنها نشانه می‌رود.

بر اساس گزارش‌های ارسال شده و آنچه که از فیلم مشخص است، ماموران گشت ارشاد ماشین زنی را به این دلیل که در خودروی خود حجاب بر سر نداشته، توقیف و تلاش می‌کنند تا به زور او را سوار ون گشت ارشاد کنند. مردم ناظر تلاش می‌کنند مانع بازداشت این زن شوند. آنها سرانجام او را آزاد می کنند و سوییچ ماشین او را هم از ماموران گشت ارشاد پس می‌گیرند. مامور گشت ارشاد در پاسخ اعتراض مردم چندین بار به روی چند نفر از معترضان اسلحه می‌کشد.

در ماه‌های اخیر شهروندان با فیلمبرداری از صحنه‌های برخورد خشن ماموران گشت ارشاد یا مداخله دیگر شهروندان در تذکر درباره حجاب و ارسال آن در شبکه‌های اجتماعی با شعار «دوربین‌ ما اسلحه ما»، وارد مرحله دیگری از مقاومت در برابر محدودیت‌های اجتماعی شده‌اند.

در مقابل، خشونت ماموران گشت ارشاد در هفته‌های اخیر شدت گرفته است. علاوه بر ماموران گشت ارشاد، برخی از شهروندان که خود را  موطف به امر به معروف می‌دانند نیز با روش‌های خشونت‌آمیز با زنانی که با بدحجابی یا بی‌حجابی برخورد می‌کنند. در روزهای گذشته فیلم‌هایی که در آنها با شوکر، گاز فلفل یا گاز اشک آور به زنان حمله می‌شود منتشر شده است.

در یکی از این فیلم‌ها با تذکر ماموران گشت امنیت اخلاقی به دو زن، تعدادی از شهروندان با ماموران درگیر شدند و ماموران در واکنش تیرهوایی شلیک کردند. محل وقوع این رویداد در منطقه نارمک واقع در شرق تهران گزارش شده است.

در واکنش به این اتفاق احمد مازنی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه دوره گشت ارشاد به پایان رسیده است، گفت: «حتی ضرورت دارد عنوان گشت ارشاد تغییر یا حذف شود چرا که این نام به دلیل عملکرد نامناسب یا تبلیغات منفی ذهنیت منفی ایجاد کرده است.»

برخورد خشن ماموران گشت ارشاد با مردم بی‌سابقه نیست و تاکنون فیلم‌های متعددی از این برخوردها منتشر شده است. واکنش مردم به این برخوردها هم بی‌سابقه نبوده و به نظر می‌رسد نسبت به گذشته شدیدتر شده باشد.

اردیبهشت ماه گذشته نیز برخورد مامور گشت ارشاد با دو دختر دانشجو خبر ساز شد اما مقامات پلیس ایران به دفاع از مامور خاطی پرداختند. سرتیپ پاسدار حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی اعلام کرد که طرح امنیت اخلاقی پلیس با جدیت پیگیری خواهد شد و پلیس در اجرای مأموریت‌هایش به دلیل «فضاسازی‌ها و هوچی‌گری‌ها» کوتاه نمی‌آید.

صادق آملی لاریجانی، رییس قوه قضاییه نیز انتقاد از برخورد خشن ماموران نیروی انتظامی را «عقب‌نشینی» خواند و گفت که از برخی از عقب‌نشینی‌ها تعجب می‌کند.

طرح حجاب و عفاف بر اساس مصوبه ١۴ دی ماه ٨۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی اجرایی شده و دو مقوله «تذکر» و «برخورد قانونی» را به عنوان وظیفه و الزام مأموران انتظامی طبق ضوابط قانونی یعنی در چارچوب اصول قانون اساسی، آیین دادرسی کیفری و مقررات قانون تعزیرات تعیین کرده است.

رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس: دوره گشت ارشاد سرآمده است

کلیپ صوتی در خصوص شرح هدف ششم سند ۲۰۳۰ یونسکو

کلیپ صوتی در خصوص شرح هدف ششم سند ۲۰۳۰ یونسکو

(تضمین در دسترس بودن ومدیریت پایدار آب و فاضلاب برای همه)

با همکاری : کمیته آموزش و پژو هش و گروه صدا و تصویر
با اجرای : رزا جهانبین،علیرضا جهانبین
تدوین : احمد ملازاده

کانون دفاع از حقوق بشر در ایران

امور صدا و تصویر

 

کنگره جهانی مبارزه با مجازات مرگ در بروکسل و مسأله اعدام‌ها در ایران

هفتمین کنگره جهانی مبارزه با مجازات مرگ در مقر اتحادیه اروپا جریان دارد. در دومین روز این کنگره، جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر در امور ایران از وضعیت اعدام‌ها در ایران، به‌ویژه اعدام کودکان انتقاد کرد و هشدار داد ده‌ها کودک در ایران در صف اجرای حکم مرگ قرار دارند. نشست جانبی درباره ایران در این روز برگزار شد و حاضران در یکی از بخش‌های جانبی فیلم  «ساعت ۵ صبح بود» تهیه‌شده در بنیاد رسانه‌ای زمانه را به تماشا نشستند.

دومین روز کنگره مبارزه با مجازات مرگ، نشست جانبی درباره ایران

هفتمین کنگره جهانی مبارزه با مجازات مرگ از روز چهارشنبه ۲۷ فوریه/ ۸ اسفند در بروکسل، پایتخت بلژیک کار خود را آغاز کرده است. در این کنگره سه روزه نمایندگان ۱۴۰ کشور جهان متشکل از مقام‌های دولتی و یا کنشگرانی از سازمان‌ها و گروه‌های مختلف حقوق بشری در مخالف با مجازات مرگ شرکت دارند.

فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از جمله افرادی بود که در مراسم افتتاح هفتمین کنگره جهانی مبارزه با مجازات مرگ سخنرانی کرد. او با اشاره به تلاش‌های اتحادیه اروپا برای لغو مجازات مرگ در سراسر جهان تاکید کرد کشورهای صادرکننده یا اجراکننده چنین مجازاتی نمی‌توانند عضو اتحادیه اروپا باشند. موگرینی همچنین با اشاره به روند افزایش کشورهای لغو کننده مجازات مرگ درباره بازگشت این مجازات به نظام قضایی برخی کشورها هشدار داد.

در مراسم روز نخست همچنین پیام ویدئویی از پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان به این کنگره پخش شد. پاپ فرانسیس در این پیام مجازات مرگ را بسیار غیرانسانی و بی‌رحمانه خواند.

جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر در امور ایران، در دومین روز کنگره مبارزه با مجازات مرگ و در خلال نشست جانبی ایران، اعدام‌هایی را که در ایران انجام می‌شود در سه بخش جرایم اقتصادی، جرایم مربوط به مواد مخدر و اعدام کودکان دسته‌بندی کرد و با انتقاد از اعدام کودکان در ایران گفت از سال ۲۰۰۸ تا‌کنون ۶۱ کودک اعدام شده‌اند و در حال حاضر ۸۵ کودک دیگر منتظر اجرای حکم اعدام هستند.

🔘 رضا حاجی‌حسینی دبیر بخش حقوق بشر زمانه که از روز نخست کنگره مبارزه با مجازات مرگ در بروکسل حضور دارد، در گفت‌وگویی از بحث‌ها و رویدادهای این کنگره سخن گفته است:


پنج صبح: آغاز یک روز عادی، پایان زندگی یک محکوم

در دومین روز از این کنگره جهانی فیلم «ساعت ۵ صبح بود» به کارگردانی مصطفی هروی، تهیه شده در بنیاد رسانه‌ای زمانه به نمایش گذاشته شد.

فیلم «ساعت ۵ صبح بود» در بخش جنبی کنگره جهانی مبارزه با مجازات مرگ به نمایش گذاشته شد. به گفته رضا حاجی‌حسینی، دبیر حقوق بشر زمانه که در محل نمایش فیلم حاضر بوده است، مخاطبان غیرفارسی‌زبان ازجمله فعالان حقوق بشر از کشورهای مختلف به تماشای این فیلم نشستند.

بعد از نمایش این فیلم که احساسات تماشاگران را برانگیخته بود، لیلی نیکونظر، همکار زمانه با محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران در پنلی حضور یافتند و درباره این فیلم و نیز مسأله اعدام‌ها در ایران سخن گفتند. در این نشست آقای امیری‌مقدم در مورد این فیلم به این نکته جالبی اشاره کرد: به معنای خود ساعت «پنج صبح». یعنی به لحظه‌ای در یک روز که برای افراد بسیاری در این عالم می‌تواند شروع یک روز عادی دیگر در زندگی‌شان باشد، اما همزمان [لحظه اجرای اعدام است] و در آن کسی جانش را از دست می‌دهد و خانواده‌ای داغ‌دار می‌شود.

نمایش فیلم «ساعت ۵ صبح بود» در نشست جانبی هفتمین کنگره جهانی مبارزه با مجازات مرگ

مخفیانه‌ماندن اعدام زنان در ایران

بحث‌ها در بخشی دیگری از پنل پس از نمایش فیلم  «ساعت ۵ صبح بود» به نقد اجرای احکام اعدام در ملاء عام مربوط می‌شد. همچنین مخاطبان پنل صبح جلسه امروز و نیز مخاطبان فیلم «ساعت ۵ صبح بود» درباره وضعیت اعدام زنان در ایران پرسیدند.

بر اساس پاسخی که ارائه شد، از آنجا که درصد کمتری از زنان به جرایم مواد مخدر دست می‌زنند یا مرتکب قتل می‌شوند، شمار اعدام زنان نیز کمتر است. موضوع دیگر حساسیت بیشتر نسبت به اعدام زنان است که باعث دردسر برای جمهوری اسلامی می‌شود. بر اساس گزارش سالیانه حقوق بشر ایران، در سال ۲۰۱۸ شمار بیشتری از اجرای اعدام‌ها از منابع رسمی اعلام شدند و در این زمینه رشد قابل توجهی به چشم می‌خورد زیرا پیش‌تر اجرای بسیاری از اعدام‌ها از منابع رسمی منتشر نمی‌شد و اعدام‌های این‌چنینی در زمره اعدام‌های مخفیانه قرار می‌گرفت. با این حال، همچنان اعدام زنان به دلیل حساسیت بیشتری که برمی‌انگیزد،‌ از منابع رسمی اعلام نمی‌شود.

کنگره جهانی مبارزه با مجازات مرگ از سال ۲۰۰۱ در استراسبورگ فرانسه کار خود را آغاز کرده است. شهرهای مونترال در کانادا، پاریس در فرانسه، ژنو در سوییس، مادرید در اسپانیا و اسلو در نروژ،تا کنون میزبان کنگره‌های هر سه سال یکبار این رویداد جهانی بوده‌اند. بیشترین اعدام‌های ثبت شده در دنیا به کشورهای عربستان، چین، ایران، پاکستان و ایالات متحده آمریکا مربوط می‌شود.

براساس یازدهمین‌ گزارش سالانه مجازات اعدام در ایران که توسط سازمان حقوق بشر ایران (IHR) و گروه همه با هم علیه مجازات اعدام (ECPM) منتشر شده است، در سال ۲۰۱۸ حداقل ۲۷۳ نفر در ایران اعدام شدند. این کمترین تعداد اعدام ثبت‌شده از سال ۲۰۰۷ به بعد است و نشان‌دهنده کاهش ۴۷ درصدی اعدام در ایران نسبت به سال ۲۰۱۷ است. مهم‌ترین عامل کاهش اعدام‌ها اجرای اصلاحات جدید در قانون مبارزه با مواد مخدر است که هدف آن محدود کردن استفاده از مجازات اعدام برای چنین جرائمی بوده است.  با این وجود در ایران به نسبت جمعیت بیشترین تعداد مجازات اعدام‌ در جهان اعمال می‌شود.

تا به امروز ۱۴۲ کشور جهان  مجازات اعدام را در سیستم قضائی خود حذف کرده‌اند، اما در ۵۳ کشور جهان مجازات اعدام همچنان جزئی از نظام قضائی است.


در همین زمینه:

گزارش سالانه اعدام در سال ۲۰۱۸ در ایران

سازمان ملل: احتمالاً اسرائیل مرتکب جنایت جنگی شده است

کمیسیون تحقیق سازمان ملل در گزارشی مقابله اسرائیل با اعتراضات سال ۲۰۱۸ فلسطینی‌ها در غزه را به «جنایت جنگی و یا جنایت علیه بشریت» تشبیه و حملات سربازان اسرائیلی با معترضان را به‌شدت محکوم کرد. اسرائیل این گزارش را «جانبدارانه» خواند.

صحنه‌ای از اعتراضات سال ۲۰۱۸ فلسطینی‌ها در نوار مرزی غزه و اسرائیل

صحنه‌ای از اعتراضات سال ۲۰۱۸ فلسطینی‌ها در نوار مرزی غزه و اسرائیل

گزارش کمیسیون تحقیق سازمان ملل که پنج‌شنبه ۹ اسفند /  ۲۸ فوریه منتشر شد، محدود به رویدادهای سال گذشته میلادی می‌شود. این کمیسیون از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل در ماه مه سال گذشته تشکیل شد.

در سال ۲۰۱۸ فلسطینی‌ها بارها در نوار مرزی غزه و اسرائیل در اعتراض به محاصره غزه و به‌منظور به‌رسمیت شناختن حق بازگشت پناهندگان فلسطینی به خانه‌هایشان در سرزمین مادری، دست به تظاهرات زدند. این اعتراضات از ۳۰ مارس سال گذشته تقریباً به صورت هفتگی برگزار شد و دست‌کم ۲۵۰ فلسطینی در این اعتراضات کشته شدند.

کمیسیون تحقیق سازمان ملل اعتراضات فلسطینی‌ها را «اقدامی مدنی» توصیف کرده و گفته است «دلایل منطقی وجود دارند که نشان می‌دهند تک‌تیراندازان ویژه اسرائیلی به روی روزنامه‌نگاران، کارکنان بخش بهداشتی، کودکان و افراد معلول شلیک کرده‌اند.»

سانتیاگو کانتون، رئیس کمیسیون تحقیق سازمان ملل نیز در ژنو گفت: «برخی از این تخلفات می‌تواند شامل جنایت جنگی یا جنایت علیه بشریت باشد که دیوان بین‌المللی کیفری باید در این‌باره تصمیم‌گیری کند و اسرائیل نیز باید هر چه سریع‌تر در مورد آن تحقیق کند.»

کمیسیون همچنین از مقامات نوار غزه خواسته است که استفاده از «بالن‌های آتش‌زا» را متوقف کنند. فلسطینی‌ها در اعتراضات خود از این بالن‌ها برای مقابله با اسرائیلی‌ها استفاده می‌کردند.

اسرائیل هنوز به کمیسیون سازمان ملل اجازه نداده است که به محل رویدادها رفته و در آن‌جا دست به تحقیقات مستقل بزند.

به‌گفته کمیسیون تحقیق، در جریان تظاهرات سال گذشته، «بیش از ۶ هزار معترض غیرمسلح هدف شلیک تیراندازان ویژه ارتش اسرائیل قرار گرفته‌اند».

سانتیاگو کانتون می‌گوید «اکثریت قاطع معترضان مسلح نبودند، اگر چه همیشه رفتار مسالمت‌آمیزی نداشتند».

میشل باشله، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد قرار است اطلاعات کمیسیون مستقل تحقیق را در اختیار دیوان بین‌المللی کیفری قرار دهد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در صفحه توئیتر خود درباره گزارش کمیسیون نوشت: «اسرائیل گزارش شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد را به کل رد می‌کند. این شورا به دلیل تنفر وسواسانه خود نسبت به اسرائیل، تنها دموکراسی خاورمیانه، مرزهای دورویی و دروغگویی را جابه‌جا می‌کند.»

یسرائیل کاتص، وزیر امور خارجه جدید اسرائیل نیز گزارش بازرسان سازمان ملل را جانبدارانه و ضد این کشور خواند و گفت: «هیچ کس نمی‌تواند حق دفاع از خویشتن را اسرائیل سلب کند».

حماس از گزارش سازمان ملل استقبال کرد و از  جامعه جهانی خواست تا «به حساب» اسرائیل رسیدگی کند.

کمیسیون تحقیق سازمان ملل برای تهیه گزارش خود ۳۲۵ مصاحبه با قربانیان، شاهدان و منابع مختلف انجام داده و بیش از ۸ هزار سند و مدرک جمع‌آوری کرده است. این کمیسیون همچنین به مواد صوتی و تصویری دسترسی داشته است، از جمله منابع ضبط شده توسط هواپیماهای بدون سرنشین.

کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل در آوریل ۲۰۱۸ نیز در بیانیه‌ای تیراندازی نظامیان اسرائیل به سمت شرکت‌کنندگان در تظاهرات نوار غزه را به شدت محکوم کرده بود.

گزارش سازمان ملل درباره وقایع غزه در حالی منتشر شده است که جرد کوشنر، مشاور کاخ سفید و داماد دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا این هفته برای مذاکره درباره صلح خاورمیانه به این منطقه سفر کرد.

کوشنر طرح جدیدی برای صلح خاورمیانه دارد که هنوز جزئیات آن منتشر نشده اما گفته می‌شود که در آن خواسته‌های فلسطینی‌ها درباره وضعیت شهر بیت‌المقدس (اورشلیم) و تضمین حق بازگشت فلسطینی‌ها چندان در نظر گرفته نشده و به‌طور عمده به‌جای توافق بر سر سرزمین‌های اشغالی توسط اسرائیل، بر ابتکارات اقتصادی تأکید دارد.

کوشنر در سفر خود به خاورمیانه با رهبران امارات متحده عربی، بحرین، عمان، عربستان سعودی و ترکیه دیدار و گفت‌وگو کرد.

بیشتر بخوانید:

حماس تهدید کرد حملات موشکی به اسرائیل را گسترش می‌دهد

بازخوانی استعفای ظریف؛ ناهماهنگی در دفتر روحانی؟

قدرت یابی واعظی در طول ۲۱۲ روز گذشته که دولت روحانی سخنگو ندارد و رئیس‌دفترش مهم‌ترین سخنگوی دولت شده، در عرصه رسانه‌ها نیز خودش را بیشتر نشان داده، از اعلام موضع دولت درباره FATF گرفته تا بحث ملاقات ترامپ و روحانی، فعلاً واعظی است که خبرها و هشدارهای مهم را می‌دهد.

گزارش نقض حقوق محیط زیست بهمن ماه ۹۷

تهیه گزارش: کاوه شیخ محمدیKaveh Sheykh Mohammadi

تنظیم نمودار: شبنم رضاوند Shabnam  Rezavand  

در بهمن ماه سال ۱۳۹۷ و در آستانه چهلمین سالگرد انقلاب ایران اگر به بررسی کارنامه جمهوری اسلامی ایران در زمینه حفاظت از محیط زیست نگاهی بیندازیم می بینیم که طی گذشت سالهای متمادی که از روی کار آمدن این حکومت می گذر نه تنها دست آوردی در جهت پاسداری از زیست بوم ایران نداشته است بلکه به علت تصمیمات نادرستِ مدیریت انقلابی و غیر علمی، شاهد آسیب رساندن به محیط زیست و در نتیجه آن به شهروندان در ایران هستیم که تنها یک نمونه از هنرنمایی های مدیریت انقلابی در این مورد، پر خرج ترین سد خاورمیانه، سد گتوند است که جهت مهار سیلاب و آبیاری دشت خوزستان احداث شد و در عین علم به اینکه حوزه آبگیر این پروژه در مجاورت حوزه های نمکی قرار دارد و احتمال شوری آب آن می رفت باز هم اقدام به احداث آن کردند. گویی در این میان سود و منفعت عده ای کارفرما انقلابی  علارغم شور شدن آب، مهمتر از منافع ملی و حفظ محیط زیست می نماید. بحث و بررسی در این باره فراوان است. بعد از گذشت چهل سال از این مدیریت جهادی که همگان در ایران به آن واقفند،تخریب کل زیست بوم ایران است که ساکنان این اقیلیم با تمام وجود روزانه مشکلات ناشی آنرا بنچار بر دوش می کشند.

برای آگاهی بیشتر:

آمار فوق از گزارشات رسانه های داخلی و خارجی مورد تائید دولت جمهوری اسلامی ایران جمعآوری شده و عملا نمی تواند بیش از ۳۰ در صد واقعیت های جامعه باشد .

این گزارشات از سایت کمیته دفاع از محیط زیست ایران که از رسانه های داخلی و خارجی  مانند ایسنا ؛ ؛ قطره ؛ ایرنا، سازمان حفاظت محیط زیست ایران، دیدبان حیات وحش، سایت محیط زیست ایران و  پژوهشهای محیط زیست جمع آوری گردیده است .

 اطلاعات بیشتر در لینک زیر قابل مشاهده است:

http://mohitzist.bashariyat.org

کانون دفاع از حقوق بشر در ایران

کمیته دفاع از حقوق محیط زیست

 

 

ایده‌ها و چشم‌اندازهای «همبستگی برای آزادی و برابری در ایران»

ائتلاف «همبستگی برای آزادی و برابری در ایران» ائتلاف جدیدی از گروه‌های مخالف دارای سابقه و گفتار “چپ‌” و عمدتا متمرکز بر مسائل قومی است که چهارم اسفند در نشستی در شهر هانوفر آلمان اعلام موجودیت کرد. این ائتلاف هدف خود را مبارزه برای دستیابی به «ایران فدرال، آزاد،‌ آباد،‌ دموکراتیک،‌ یکپارچه و متحد» اعلام کرده و شکل آینده حکومت مطلوب را یک جمهوری فدرالیستی تعریف کرده است. در بیانیه ائتلاف همبستگی آمده است که نظام فعلی حاکم بر ایران «در سراشیبی فروپاشی» قرار دارد.

این ائتلاف از گروه‌ها و سازمان‌های ده گانه روبرو تشکیل می‌شود: اتحاد دمکراتیک آذربایجان – بیرلیک، جنبش جمهوری‌خوهان دموکرات و لائیک ایران، حزب تضامن دمکراتیک اهواز، حزب دمکرات کردستان ایران، حزب دمکرات کردستان، حزب کومه له کردستان ایران، حزب مردم بلوچستان، سازمان اتحاد فدائیان خلق ایران، شورای موقت سوسیالیست‌های چپ ایران، و کومه له زحمتکشان کردستان.

🔘 در رابطه با ائتلاف «همبستگی برای آزادی و برابری در ایران»، تمرکزش بر ایده فدرالیسم، رابطه‌‌اش با دیگر نیروهای مخالف به ویژه با نگاه به رویدادهای اجلاس ورشو، و موضع‌اش نسبت به دخالت قدرت‌های خارجی در ایران، «زمانه» با رئوف کعبی، عضو ارشد سازمان اتحاد فدائیان خلق ایران گفت‌و‌گو کرده است. رئوف کعبی پیش از انقلاب در سقز معلم بود. او در دوران انقلاب به عضویت سازمان چریک‌های فدائی خلق ایران درآمد و پس از پیروزی انقلاب به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او ۱۳۶۳ از ایران خارج شد و اکنون از اعضای کمیته مرکزی اتحاد فدائیان خلق ایران است.


در همین زمینه:

اجلاس لهستان، “اپوزیسیون” ایران و همبستگی بین‌المللی ــ گفت‌و‌گو با پیمان جعفری

سریال ممنوعه باز هم حاشیه‌ساز شد

در قسمت ششم از فصل دوم سریال «ممنوعه» حضور یک بازیگر در نقش یک کارگر افغان با ظاهری تحقیرآمیز سبب اعتراض شمار زیادی از کاربران ایرانی و افغانستانی در شبکه‌های اجتماعی شد. این گروه از تماشاگران دست‌اندرکاران این مجموعه تلویزیونی را که در شبکه‌ خانگی به نمایش درمی‌آید به «نژادپرستی» متهم کرده‌اند.

پوستر سریال ممنوعه: داستان سه نسل مبتنی بر تحقیر و توهین به دیگران؟

سریال ممنوعه به کارگردانی امیرپورکیان و با تهیه‌کنندگی علی اکبر نجفی و با سرمایه‌گذاری صادق یاری از شهریور سال جاری تاکنون در شبکه خانگی به نمایش درمی‌آید. این مجموعه  در قالب یک داستان عام‌پسند، روایتی سطحی از ماجراهای خانوادگی سه نسل از ایرانی‌ها با تمرکز بر بحران‌های عاطفی نسل جوان به دست می‌دهد. بر گرته مجموعه «شهرزاد» پدر قدرتمند که این بار از نظر اقتصادی هم در آستانه ورشکستگی‌ست، با دسیسه‌چینی‌ها و صحنه‌آرایی‌هایی به رویدادها جهت می‌دهد.

در سکانس‌هایی از این مجموعه تلویزیونی شخصی هم نقش یک کارگر افغان را با ظاهری مناسب و تحقیرآمیز ایفا می‌کند. شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان این صحنه‌ها را به این شکل برشمرده است:

  •  خانوادۀ «برکه» (نقش اول سریال) اسباب‌کشی می‌کند و کارگر افغانستانی در جابجایی و انتقال اسباب کمک می‌کند. دختر رو به‌طرف مادرش می‌کند و با نیشخند می‌گوید: «این شخصی که داره اسباب را جابجا می‌کند بو می‌ده» (نقل به مضمون) و بعد با پدر و مادرش می‌خندند.
  • «برکه» چشمش به یک کارگر افغانستانی می‌‌افتد و با او سلفی می‌گیرد. سپس در جمع دوستان و همکارانش ظاهر می‌شود و با قیافه جدی رو به همه می‌گوید: «من عاشق سامی (نقش اول سریال) نیستم، من کس دیگری را دوست دارم. حرفش را با قاطعیت تکرار می‌کند، تا حدی که صحنه بسیار جدی می‌شود. سپس برکه گوشی‌اش را در می‌آورد و عکس سلفی‌اش با کارگر افغانستانی را به همه نشان می‌دهد و همه می‌خندند و کارگر را تمسخر می‌کنند.
  • پدر برکه چشم پدر سامی را کور کرده و حالا پدر سامی برای رضایت، تقاضا کرده برکه با کارگر افغانستانی که با قیافه و شکل بسیار توهین‌آمیز ظاهر می شود، ازدواج کند.

شماری از کاربران در شبکه‌های اجتماعی دست‌اندرکاران مجموعه «ممنوعه» را به خاطر چنین صحنه‌هایی به نژادپرستی متهم کرده‌اند.

این نخستین‌ بار نیست که مجموعه «ممنوعه» سبب اعتراض تماشاگران شده است. این سریال پس از انتشار سه قسمت به دلیل برخی سکانس‌هایش ۲۶ شهریور سال جاری از انتشار و پخش بازماند. در آن زمان سید عباس صالحی وزیر ارشاد اسلامی گفته بود:

«درباره محصولات شبکه نمایش خانگی روال کار اینگونه است که به علت آنکه سرمایه‌گذار و کارگردان می‌خواهد بازخوردهای کار خود را بگیرد، مانند سینما به صورت یک‌جا مجوز لازم برای عرضه محصول خود را از وزارت ارشاد نمی‌گیرد بلکه مجوز هر قسمت و بخش را به صورت مورد به مورد اخذ می‌کند.»

امیر پورکیان، کارگردان این سریال در پاسخ به انتقادها گفته است که مخاطبان او جوانان معتاد به شیشه‌اند و نه کسانی که شعر مولانا می‌خوانند:

«من با آیه قرآن جواب [منتقدان] را خواهم داد. خود من دبیر دبیرستان بوده‌ام. من در میان مردم بوده‌ام و دغدغه‌مند هستم. این اثری که من ساخته‌ام هزار برابر موارد بدترش را در اطرافمان دیده‌ایم، اما من نمی‌دانم تا کی می‌خواهیم پنهان‌کاری کنیم.»