خروج شرکت‌های خصوصی از پروژه‌های راه‌سازی ایران

معاون اول رئیس جمهوری اسلامی ایران بر ادامه خصوصی‌سازی و واگذاری دارایی‌های دولت و پروژه‌های ناتمام تاکید کرده است. دبیر انجمن شرکت‌های سرمایه‌گذار در آزاد‌راه‌ها اما گفته که شرکت‌های خصوصی از پروژه‌های راهسازی خارج می‌شوند و کارگران هم شغل خود را از دست می دهند.

تصویری از پروژه آزادراه شیراز- اصفهان. عکس: آرشیو

پس از اظهارات اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری اسلامی که اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی و واگذاری دارایی‌های دولت و پروژه‌های عمرانی به بخش خصوصی را سیاست اصلی دولت اعلام کرد، وزارت راه و شهرسازی تفاهمنامه واگذاری آزادراه تهران- قم با «سرمایه‌گذار منتخب» را امضاء کرد.

محمدرضا زمانیان مدیرکل دفتر نظارت بر بهره‌برداری آزاد‌راه‌های سازمان راهداری و حمل نقل ایران  ۲۲ آبان همزمان با اعلام این خبر، گفت که تفاهمنامه تامین مالی واگذاری آزادراه تهران- قم با سرمایه‌گذار منتخب تنظیم و مبادله شده و «انتظار می‌رود قرارداد نهایی نیز با توجه به مصوبه هیئت وزیران مبنی بر واگذاری آزادراه‌های دولتی ظرف دو ماه آینده تنظیم و مبادله شود».

زمانیان واگذاری بیش از ۱۳ آزادراه دولتی در قالب طرح بهسازی، نگهداری و بهره‌برداری را از برنامه‌های وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد. او گفت که هیئت وزیران واگذاری آزادراه‌های دولتی را تصویب کرده است.

وزارت راه و شهرسازی در شرایطی واگذاری ۱۳ آزادراه را در دستور کار قرار داده که پیمانکاران بخش خصوصی خواستار افزایش مشارکت دولت در تامین مالی پروژه‌ها هستند.

در پیوند با همین موضوع دبیر انجمن شرکت‌های سرمایه‌گذار در آزاد‌راه‌ها گفت که « پیمانکاران حاضر به ادامه کار نیستند و از ورود به پروژه‌های عمرانی جدید منصرف شده‌اند و قراردادهای موجود را هم فسخ می‌کنند».

خدایار خاشع افزایش قیمت مصالح، میلگرد، قیر و دیگر لوازم مورد نیاز شرکت‌های پیمانکاری را یکی از دلایل عدم علاقه شرکت‌های راهسازی برای ادامه همکاری با دولت عنوان کرد. او گفت که برخی از شرکت‌هایی که پیشتر با دولت برای ساخت آزادراه قرارداد امضاء کرده بودند، «از ادامه کار انصراف منصرف شدند».

خاشع مصوبه دولت مبنی بر تامین مالی پروژه از سوی پیمانکاران را یکی دیگر از دلایل خروج پیمانکاران از پروژه‌های دولتی برشمرد.  دولت جمهوری اسلامی ایران سه سال پیش (۱۳۹۴) در قرارداد ساخت آزادراه‌ها بازنگری کرد. براین اساس سهم دولت در تامین مالی پروژه‌ها ۳۰ درصد و سهم پیمانکاران بخش خصوصی ۷۰ درصد تعیین شد.

به گفته خاشع پس از بازنگری در میزان مشارکت دولت، ۱۵ پروژه‌ راهسازی به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء- وابسته به سپاه پاسداران- و جهاد نصر- وابسته به جهادکشاورزی- واگذار شد.

او اما بدون بیان جزئیات گفت که «در هیچ یک از این پروژه‌ها اقدام جدی انجام نشده و برخی از این شرکت‌ها نیز از ادامه ساخت منصرف شدند».

خاشع با بیان اینکه قیمت میلگرد و سایر مصالح ساختمانی تا سه برابر افزایش یافته، «تعدیل نرخ قراردادها» که به تازگی اجرایی شده را نامتناسب با میزان افزایش قیمت مصالح دانست که «نمی‌تواند مابه‌تفاوت قیمت‌ و هزینه را جبران کند».

دولت تامین مصالح را برعهده بگیرد

امیر امینی معاون وزیر راه و شهرسازی ایران ۲ شهریور سال جاری گفت این وزارتخانه مبلغ قرارداد پیمانکاران را ۱۳ تا ۱۵ درصد افزایش می‌دهد.

او پرداخت مابه‌تفاوت نرخ ارز و افزایش قیمت مواد اولیه را از دیگر راهکارهای وزارت راه و شهرسازی برای جبران «زیان ناشی از نوسانات نرخ ارز» پیمانکاران عنوان کرد.

پیمانکاران و شرکت‌های خصوصی اما این اقدامات را ناکافی دانستند و از دولت خواستند که سهم بیشتری در تامین مالی پروژه‌های عمرانی برعهده بگیرد.

محمدقاسم پورتقی، مدیرعامل «شرکت مهندسین مشاور فرادید» که مدیریت چندین پروژه ساخت آزادراه در استان‌های فارس، اصفهان، خراسان رضوی، قزوین، آذربایجان شرقی و همچنین بزرگراه تهران- شمال را برعهده دارد، ۱۷ آبان از دولت خواست که «با دست باز با پیمانکاران برخورد کند».

وزارت راه و شهرسازی ایران بخشی از مطالبات پیمانکاران و شرکت‌های خصوصی را با اوراق مشارکت و یا اسناد خزانه اسلامی پرداخت می‌کند. به گفته پورتقی پیمانکاران برای تامین منابع مالی و نقدینگی این اسناد را ۳۰ درصد ارزان‌تر و گاهی نیز نصف قیمت می‌فروشند.

خاشع نیز پرداخت مطالبات پیمانکاران با اوراق مشارکت و اسناد خزانه اسلامی را از دیگر مشکلات شرکت‌های خصوصی و پیمانکاران برشمرد و گفت: « دولت توان ارائه پول نقد برای اجرای پروژه‌ها به پیمانکاران را ندارد».

او از دولت خواست که «تامین مصالح پروژه‌ها را خودش برعهده بگیرد یا سهمش در تامین مالی پروژه‌ها را افزایش دهد».

خاشع گفت در صورتی که وضعیت کنونی ادامه یابد «ساخت آزادراه‌های جدید متوقف خواهد شد» و این شرایط موجب «ریزش قابل توجه نیروی کار و افزایش بیکاری می‌شود».

معاون وزیر راه و شهرسازی ایران بدهی این وزارتخانه به شرکت‌های پیمانکار را ۱۸ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است.

جشن عروسی یک‌نفره نامزد یکی از قربانیان سقوط هواپیما در اندونزی

یک زن اندونزیایی که نامزدش را در سقوط هواپیمای مسافربری لاین ایر از دست داده است، در روزی که قرار جشن عروسی داشتند لباس عروسی پوشید و عشقش را به نامزد از دست‌رفته‌اش اظهار کرد.

اینتان سیاری – عکس از حساب کاربری او در اینستاگرام

ریو ناندا پراتما، نامزد ایتان سیاری در بین ۱۸۹ نفری بود که ۲۹ اکتبر/۷ آبان در جریان سقوط بوئینگ ۳۷۳ در دریا کشته شدند. ساری و پراتما هر دو ۲۶ ساله بودند و پراتما که در سمیناری در جاکارتا شرکت کرده بود به خانه باز می‌گشت تا جشن عروسی را برگزار کنند. آنها قبل از این حادثه به شوخی قرار گذاشته بودند که اگر پراتما به جشن عروسی نرسید سیاری جشن را برگزار کند و عکس‌های خود را با لباس عروسی برای او بفرستد.

سیاری به آسوشیتدپرس گفت:

«آن‌موقع برای ما شوخی بود. او به من می‌گفت که هرچه شد باز هم لباس عروس را که خودش برای من انتخاب کرده بود بپوشم، آرایش کنم، با دسته‌ای رز سفید در دست از خودم عکس بگیرم و برای او بفرستم. پراتما عشق اول من بود و ما ۱۳ سال بود که با هم بودیم».

شنبه او در جمع اقوام و دوستانش به این قول عمل کرد. او در اینستاگرام نوشت:

«با وجود اینکه نمی‌توانم توصیف کنم چقدر غصه‌دارم باید برای تو لبخند بزنم. نباید غمگین باشم و همانطور که همیشه به من می‌گفتی باید قوی بمانم».

تحقیقات در مورد علت سقوط این هواپیما در جریان است. برخی از گزارشات می‌گویند سنسورهایی که مانع از توقف هواپیما می‌شوند روز قبل از پرواز عوض شده بودند و این می‌تواند باعث بوجود آمدن مشکلات دیگر شده باشد. هنوز جسد همه قربانیان پیدا نشده است و جستجوها برای یافتن دستگاه ضبط صدای کابین خلبان ادامه دارد.

گسترش اعتراضات کارگرانِ نیشکر هفت‌تپه و فولاد ملی خوزستان – زنان هم آمدند

کارگران گروه ملی صنعتی فولاد ایران در پنجمین روز و کارگران مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه در دهمین روز اعتصاب‌شان، به ترتیب به سمت ساختمان استانداری خوزستان و فرمانداری شوش راهپیمایی کردند و مقابل این نهادهای دولتی تجمع کردند. در تجمع هفت‌تپه کارگران زن و خانواده‌های کارگران هم حضور داشتند.

تجمع کارگران نیشکر هفت تپه مقابل فرمانداری شوش

روز ۲۳ آبان، کارگران گروه ملی صنعتی فولاد ایران در اهواز در پنجمین روز از اعتراض‌های صنفی خود مجدد به سمت استانداری خوزستان رفتند و مقابل این ساختمان تجمع کردند. شعارهای این کارگران در انتقاد به بی‌توجهی مدیران کارخانه و نهادهای دولتی به به مطالبات صنفی‌شان سیاسی‌تر شده است.

کارگران گروه ملی صنعتی فولاد ایران که به‌اختصار به گروه ملی فولاد ایران، فولاد اهواز و فولاد خوزستان هم مشهور است مقابل استانداری خوزستان شعار دادند: “نه حاکم نه دولت، نیستند به فکر ملت؛ دزدها همه همدستن، راه قانون‌و بستن؛ این‌همه بی‌عدالتی هرگز ندیده ملتی؛ وای رهبر آزاده، مافیا آزاده؟”

شعار اتحاد کارگری، شعار مشترک این دو اعتراض در شوش و اهواز بود:

زنان کارگر، همسران کارگان مرد و خانواده‌های کارگران نیشکر هفت‌تپه هم روز ۲۳ آبان در دهمین روز اعتصاب‌شان مقابل فرمانداری شوش جمع شدند. کارفرمای خصوصی کارگران مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه نامش در لیست مجرمان ارزی منتشرشده و مشخص نیست که دستگیر شده یا متواری است.

در تجمع هفت‌تپه زنان نقش فعال داشتند و یکی از زنان کارگر، مطالبات کارگران را به شکل سخنرانی اعتراضی مطرح کرد و از همه کارگران کشور خواست که به جنبش‌های اعتراضی کارگران بپیوندند.

شعار اتحاد صنفی هم در اهواز و هم در شوش

در تجمع مقابل استانداری خوزستان و فرمانداری شوش، هردو گروه کارگران معترض هفت‌تپه و فولاد اهواز شعار اتحاد کارگری دادند.

کارگران گروه ملی فولاد ایران شعار “فولاد، هفت‌تپه، اتحاد، اتحاد” دادند و در هفت‌تپه هم، زنی به نمایندگی کارگران در مقابل فرمانداری شهرستان شوش گفت: “از تمامی اتحادیه کارگری کشور و همه کارگرانی که این روزها مثل ما سفره‌شان خالی از نان است و شرمنده زن و بچه‌شان هستند، می‌خواهم که به این اعتصاب بپیوندند.”

سندیکای کارگران نیشکر هفت‌تپه در کانال تلگرامی این سندیکا بیانیه‌ای منتشر کرده که در آن از اعتراضات گروه صنعتی فولاد اهواز حمایت متقابل کرده است. در این بیانیه آمده: “در شرایطی که تعدیل نیروی کار، فقدان امنیت شغلی به‌واسطه رکود حاکم بر اقتصاد و نبود امنیت شغلی، سیاست‌های ویرانگر نئولیبرالی خصوصی‌سازی، ناکارایی مدیریتی، بی‌کفایتی و بی‌لیاقتی کارفرمایان، و دستمزدهای معوقه به عناصر مشترک اعتراضات مزدبگیران بخش بزرگی از واحدهای نیمه‌جان تولیدی در سراسر کشور تبدیل‌شده و صدای اعتراضات محدود کارخانه‌ای کارگران هم به‌جایی نمی‌رسد، تقویت اراده جمعی کارگران، هم‌افزایی و رساتر کردن صدای مطالبه خواهی با اعتراضات فراکارخانه‌ای پیوند خورده است.”

حضور فعال زنان در  راهپیمایی و تجمع کارگران نیشکر هفت‌تپه

دهمین روز اعتصاب متوالی کارگران مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه مقابل فرمانداری شوش گذشت و در این تجمع زنان کارگر و خانواده‌های کارگران مرد هم شرکت کردند. معترضان خواستار انتقال نیشکر هفت‌تپه به بخش دولتی شدند.

راهپیمایی کارگران نیشکر هفت تپه

دور تازه اعتصاب و اعتراض کارگران نیشکر هفت‌تپه از ۱۴ آبان و پس از انتشار خبرهایی مبنی بر متواری یا دستگیر شدن کارفرمای بخش خصوصی نیشکر هفت‌تپه آغاز شد که گفته می‌شود از دریافت‌کنندگان ارز با نرخ مرجع است.

دادستان تهران پیش‌تر بدون افشای نام، گفته بود مدیر یک شرکت در خوزستان که مرتکب تخلف ارزی شده، متواری است.

کارگران مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه در این تجمع شعار دادند: “اختلاس کم بشه مشکل ما حل میشه.”

زندگی بیش از ۴۵۰۰ کارگر کارگران مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه تحت شعاع فساد مالی کارفرمای بخش خصوصی قرار گرفته و وضعیت حقوق صنفی کارگران نامشخص است. این کارگران سه ماه است دستمزد دریافت نکرده‌اند و با توجه به بلاتکلیفی وضعیت شغلی‌شان خواستار انتقال سهام مجتمع از بخش خصوصی به بخش دولتی‌اند.

زنی که در تجمع کارگران در مقابل فرمانداری شوش سخنرانی کرد، گفت: «خواسته ما برگشت نیشکر از خصوصی به دولت است و حالا باید به این آرزو تحقق بدهیم.»

فیلم کامل زنی را که مقابل فرمانداری شوش از جانب کارگران هفت‌تپه سخنرانی کرد، ببینید:

سازمان خصوصی‌سازی ایران در سال ۱۳۹۴ شرکت نیشکر هفت‌تپه را به دو شرکت پیمانکاری «زئوس» و «آریاک» واگذار کرد. این معامله ۲۱۸ هزار میلیارد تومان ارزش داشت که بخش خصوصی تنها شش میلیارد تومان را به صورت نقدی پرداخت کرده و باقی ارزش نقدی این واحد تولیدی قسط‌بندی ۱۸ ساله شد. اکنون با دستگیر یا متواری شدن کارفرمای بخش خصوصی، این واگذاری به بخش خصوصی وضعیت مالکیت نیشکر هفت‌تپه و آینده کاری کارگران را نامشخص کرده است.

کارگران تا کنون به غیر از انتقال سهام نیشکر هفت‌تپه به بخش دولتی این راه‌حل را هم پیشنهاد کرده‌اند که شورایی کارگری برای خودگرانی کارخانه ایجاد شود. اسماعیل بخشی، یکی از نمایندگان کارگران، پنج‌شنبه ۱۷ آبان اداره شورایی و خودگرانی کارخانه را خواسته اصلی کارگران اعلام کرده بود.

نیشکر هفت‌تپه، قدیمی‌ترین کارخانه تولید شکر از نیشکر در ایران است که نیم قرن از تأسیس آن می‌گذرد.

تأمین نشدن مواد اولیه از سوی کارفرما در فولاد اهواز

گروه ملی صنعتی فولاد ایران، با چهار هزار کارگر، شامل چندین واحد تولیدی است از جمله کارخانه فولادسازی، نورد کوثر، نورد تیرآهن، کارخانه لوله‌سازی و ماشین‌سازی است و این کارگران اکنون سه ماه است که دستمزد دریافت نکرده‌اند. این کارگران پیش‌تر در بیانیه‌ای اعلام کرده بودند در اعتراض به عدم پرداخت سه ماه دستمزدشان اعتصاب خواهند کرد.

راهپیمایی کارگران گروه ملی فولاد ایران را ببینید:

معوقات مزدی به موضوع توقف تولید در گروه ملی صنعتی فولاد ایران مرتبط است. تولید به دلیل تأمین نشدن مواد اولیه از سوی کارفرمای این مجتمع – که در حال حاضر یک بانک دولتی است – متوقف شده است. گروه ملی صنعتی فولاد ایران از مجموعه شرکت‌های امیرمنصور آریا (مه‌آفرید خسروی) است که پس از دستگیری و اعدام او به اتهام فساد اقتصادی در مقاطع مختلف زیر نظر قوه قضائیه، بانک ملی و بخش خصوصی اداره شده است.

کارگران گروه ملی صنعتی فولاد ایران گفته‌اند حتی اگر کارفرما دستمزد عقب‌افتاده آنها را هم پرداخت کنند به اعتراض‌های خود بر اساس نبود مواد اولیه برای کار ادامه خواهند داد. بدون مواد اولیه، واحد‌های تولیدی این مجتمع باید کار را کنار بگذارند.

در روز ۲۲ آبان و در چهارمین روز اعتصاب کارگران گروه ملی صنعتی فولاد ایران پیش از استانداری خوزستان مقابل دفتر نماینده‌های مردم اهواز در مجلس تجمع کرده بودند که پاسخی از جانب این نمایندگان دریافت نکردند.

اعتراضات کارگری در خوزستان در تمام هفته گذشته ادامه داشته است. کارگران پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها، شهرداری‌ها، گروه ملی فولاد و هفت‌تپه از جمله کارگرانی هستند که اعتراض، تجمع و یا اعتصاب کرده‌اند.


در همین زمینه:

چهارمین روز اعتراض کارگران فولاد اهواز: «نه قاضی، نه دولت، نیستند به فکر ملت»

#اعتراضات: کارگران نیشکر هفت‌تپه مقابل ساختمان فرمانداری شوش تجمع کردند

سومین روز اعتراض کارگران فولاد اهواز: «این همه بی‌عدالتی، هرگز ندیده ملتی»

#اعتراضات: اعتصاب و تجمع کارگران فولاد اهواز و نیشکر هفت‌تپه ادامه یافت

کارگران نیشکر هفت‌تپه: شورای کارگری کارخانه را مدیریت کند

نام کارفرمای خصوصی نیشکر هفت‌تپه در لیست متخلفان ارزی و کارگران در سومین روز اعتصاب

یک ماه پس از آتش‌سوزی جمعه بازار یاسوج:سفره خالی کاسبکاران مقابل ساختمان استانداری

کاسبان جمعه بازار یاسوج در اعتراض به افزایش نرخ اجاره بهاء و قطع برق غرفه‌هایشان مقابل استانداری کهگیلویه و بویراحمد سفره خالی پهن کردند. شهردار یاسوج هرگونه «زد و بند» شهرداری و سرمایه‌گذار بازارچه جدید را تکذیب کرد.

کاسبان جمعه بازار یاسوج به نشانه اعتراض مقابل استانداری کهگیلویه و بویراحمد سفره خالی پهن کردند. ۲۳ آبان ۱۳۹۷

حدود ۸۰۰ تن از غرفه‌داران و کاسبان جمعه بازار یاسوج چهارشنبه ۲۳ آبان به نشانه اعتراض مقابل استانداری کهگیلویه و بویراحمد سفره خالی پهن کردند.

آنها به تغییر مکان جمعه بازار و همچنین افزایش نرخ اجاره بهاء غرفه‌ها از سوی مالک خصوصی جمعه بازار جدید معترض هستند.

یکی از غرفه‌داران که نامش فاش نشده به خبرگزاری فارس گفته که بیش از ۵ هزار تن از جمعه بازار یاسوج امرار معاش می‌کنند اما پس از آتش‌سوزی که حدود یک ماه پیش رخ داد، برق غرفه‌ها قطع شده است.

به گفته او شهرداری به غرفه‌داران و کاسبان جمعه بازار گفته که باید به مکان جدیدی نقل مکان کنند.

او گفته که غرفه‌داران و کاسبان در حال حاضر برای ۶ متر مربع ۷۰ هزار تومان اجاره به شهرداری می‌پردازند اما نرخ اجاره غرفه‌های جدید ۹۰ هزار تا ۱۲۰ هزار تومان اعلام شده است.

شهردار یاسوج اما افزایش نرخ اجاره غرفه‌ها در جمعه بازار را تکذیب کرده و گفته که هنوز قیمت غرفه‌ها تعیین نشده است.

آتش سوزی عمدی بود

جمعه بازار کنونی یاسوج شامگاه ۱۰ مهر آتش گرفت. شهردار یاسوج پیشتر اتصال برق و ناایمن بود سازه‌ها را علت این آتش سوزی اعلام کرده بود. یکی از غرفه‌داران اما گفته که این آتش‌سوزی عمدی بوده تا کاسبان را از این مکان جابجا کنند.

نستهن مقدم شهردار یاسو ج هم چهارشنبه ۲۳ آبان به خبرگزاری تسنیم گفت: «نمی‌تواند عمدی بودن آتش سوزی را رد کند اما احتمال کارشناسان این بوده که اشکال از برق است، زیرا سازه کاملا فلز بوده و کشش کابل‌های برق را ندارد».

او  همچنین زد و بند شهرداری و پیمانکار مجری ساخت مکان جمعه بازار جدید یاسوج را تکذیب کرد اما گفت که این بازارچه جدید ظرفیت خوبی دارد و به دلیل ناایمن بودن سازه‌های بازارچه فعلی به اداره برق دستور داده شده تا برق بازارچه کنونی را از ساعت ۹ صبح تا ۴ بعدازظهر قطع کند.

مقدم از کاسبان خواست که چنانچه سندی مبنی بر زد و بند شهرداری و سرمایه‌گذار بازارچه احداث شده برای انتقال جمعه بازار دارند، را افشاء کنند.

به گفته شهردار یاسوج حدود ۹۰۰ کسبه در جمعه بازار یاسوج مشغول به کار هستند و با احتساب خانواده کاسبان حدود ۵۰۰ تن از محل جمعه بازار امرار معاش می‌کنند.

جمعه بازار یاسوج محل فعالیت دستفروشان و تولیدکنندگان خانگی است که محصولات خود را در آنجا عرضه می‌کنند.

یکی از غرفه‌داران گفته که اکثریت کاسبان این بازارچه زنان سرپرست خانوار و جوانان فارغ‌التحصیل دانشگاهی جویای کار هستند.

غرفه‌داران معترض مقابل استانداری کهگیلویه و بویراحمد گفته‌اند که تغییر مکان جمعه بازار و افزایش نرخ اجاره بهاء معیشت آنان و خانواده‌هایشان را تهدید خواهد کرد.

از وجاهت قم تا قداست روحانیان حوزه

س. اقبال

آمارهای دولتی حکایت از آن دارد که در شهر قم چیزی قریب صد و سی هزار نفر طلبه‌ به تحصیل اشتغال دارند و همه ساله استخدام پانزده درصد از فارغ‌التحصیلان حوزه علمیه تنها در وزارت آموزش و پرورش تضمین شده است. وزارت علوم و وزارت‌خانه‌های دیگر هم حداقل استخدام بیست درصد از آنان را بر خود واجب می‌شمارند. اما اکثر روحانیانی که در ارتش، سپاه، نیروی انتظامی یا وزارتخانه‌های دولتی به کار اشتغال دارند از همان ابتدا همگی بر کرسی‌هایی از مدیریت آن سازمان دست می‌یابند. در واقع بیکاری برای طلبه‌ها معنا و مفهومی ندارد. استخدام رسمی و دولتی هم نباشد دوازده هزار مسجد و هیأت را در سرتاسر ایران سامان داده‌اند که همه از دل و جان پذیرای روحانیان جدید هستند.

حوزه علمیه قم: گروهی از طلبه‌ها سر جلسه امتحان (عکس: آرشیو)

در قم قریب پانزده هزار نفر طلبه‌ی خارجی نیز به تحصیل اشتغال دارند. اکثر آنان از کشورهای منطقه به خصوص افغانستان و عراق انتخاب شده‌اند. با این همه شمار مشتاقان تحصیل در “حوزه‌های علمیه‌ی قم”، از کشورهای افریقایی یا حتا اروپایی هم کم نیستند. آنان بلااستثنا همگی از “دفتر آیات عظام” شهریه می‌گیرند. اما آیات عظام چندان هم به غیر شیعی بودن این روحانیان اعتنایی ندارند. برایشان همین کفایت می‌کند که بر شمار “طلبه”‌های خارجی خود ببیفزایند. ولی طلبه‌های غیر شیعی چندان هم قید و بندهای مذهب شیعه را جدی نمی‌گیرند. همچنان که “حضرات آیات عظام” در ایام صفر و محرم یا ماه رمضان گروه‌هایی از روحانیان افغانستانی یا عراقی را نیز که به زبان فارسی آشنایی دارند به روستاها و شهرهای دور و نزدیک می‌فرستند. این گروه از روحانیان یاد گرفته‌اند که برای روضه‌خوانی بین مردم، مذهب واقعی خود را مخفی کنند. چون اکثر آنان از پیروان مذهب حنفی یا شافعی هستند. اما همین که پایشان به ایران رسید تظاهر به مذهب شیعه را بر خود واجب می‌شمارند. گویا از این راه به‌تر می‌توانند گلیم خودشان را از آب بیرون بکشند.

در ضمن حدود هفتاد هزار نفر طلبه‌ی خانم هم در سرتاسر ایران تحصیل می‌کنند که نوزده هزار نفر از آنان قم را برای تحصیل خویش برگزیده‌اند. چهار هزار نفر از همین خانم‌هایی که در قم دوران طلبگی خود را می‌گذرانند، از تابعیتی غیر ایرانی برخوردار هستند.

شمار حوزه‌های علمیه‌ی شهر قم اینک از چهل و دو حوزه نیز فراتر می‌رود که اکثر آن‌ها مستقیم و غیر مستقیم از بودجه‌های دولتی سهم می‌برند. در عین حال چهل و چهار دانشگاه و مؤسسه‌ی آموزش عالی دولتی یا خصوصی نیز در قم به فعالیت اشتغال دارند. همچنین در مجموع، تابلوی شناسایی حدود نود و پنج پژوهشکده هم در شهر قم به چشم می‌آید که اکثر آنان به دور از جامعه‌ی امروزی همچنان دنیاهای کهنه و قدیمی دین را می‌کاوند. آمارهای دولتی گویای این واقعیت است که در ایران جمهوری اسلامی قم بیش از هر شهری به عنوان مرکزی برای تحصیل دانشجویان و یا طلبه‌ها درآمده است. با تمامی این احوال مدرک‌سازی تخصصی در قم تنها به حضور همین چهل و چهار دانشگاه و چهل و دو حوزه‌ی علمیه خاتمه نمی‌پذیرد. چون در شهر قم کم نیستند دانشگاه‌هایی که به شکل مجازی دانشجو می‌پذیرند. اما مدرک تحصیلی آنان برای استخدام رسمی در همه‌ی مراکز دولتی ایران حرف اول و آخر را می‌زند.

وزارت علوم جمهوری اسلامی به منظور تأمین رضایت “آیات عظام” سیاستی را تعقیب و دنبال می‌کند تا همه‌ی دانشگاه‌های خصوصی یا دولتی بلااستثنا در قم شعبه داشته باشند. بر این اساس، قم بیش از هر استانی در نقشی از شهری دانشگاهی ظاهر می‌گردد. همچنان که داوطلبان کنکور به راحتی می‌توانند در رشته‌ای از دانشگاه‌های قم به تحصیل بپردازند.

وزارتخانه‌هایی غیر از وزارت علوم هم بیش و کم بودجه‌ی سالانه‌ی خود را جهت هزینه‌کرد به شهر قم می‌کشانند. چنین سیاستی به طور حتم دوام و بقای شخص وزیر را بر کرسی وزارت تضمین خواهد کرد. در واقع جاذبه‌ی قم برای جذب و تأمین بودجه‌های دولتی بیش از هر شهر و استانی است. مدیران دولتی چنان می‌پندارند که با چنین رویکردی دنیا و آخرت‌شان را بیمه می‌نمایند. به طبع همین که سر و صدای مراجعِ دولتی در نیاید عمر مدیریت‌ها هم دوام خواهد آورد. در نتیجه ساخت مدرسه، دانشگاه، درمانگاه، پل و جاده هرگز در قم پایان نمی‌پذیرد. حتا لازم نمی‌بینند تا در خصوص کارهای عمرانی، از شهروندان منطقه‌ نیازسنجی به عمل آید. چون مدیران ارشد دولتی پذیرفته‌اند که قم را باید از هرچه ساختمان و جاده اشباع کرد تا رضایت و موافقت همیشگی مراجع تأمین گردد. بدون تردید در این خصوص نیازسنجی از مردم لازم نیست؛ نیازسنجی از مراجع کفایت می‌کند.

در همین راستا گفتنی است که در قم اقلام مصرفی مردم سی تا پنجاه درصد ارزان‌تر از همه‌ی شهرهای کشور به دست مصرف‌کننده می‌رسد. این را هم لابد باید از برکت حضور “آیات عظام” در قم دانست. برای مثال نان قم را پنجاه درصد ارزان‌تر از تهران می‌فروشند. حبوبات و میوه‌جات هم از ارزانی سی درصدی بی‌نصیب نمی‌مانند. چنانکه بسیاری از شهروندان تهرانی در صورت دسترسی به شهر قم مرغ، گوشت، برنج و حبوبات خود را از همین شهر تأمین می‌کنند. باید دانست که هرچند شهر قم با تولید اقلام مصرفی مردم فاصله دارد اما جالب آنکه همه‌ی این اجناس را ارزان‌تر از شهرهای تولیدکننده به دست مصرف‌کننده می‌رسانند.

در شهر قم مشکل تهیه و توزیع دارو را برای همیشه حل و فصل نموده‌اند. در نتیجه بیماران خاص یا بیماران سرطانی، برای تهیه‌ی نسخه‌های خود از همه جا راهی قم می‌شوند. داروخانه‌های تهران هم به مشتریان خود توصیه می‌کنند که تنها در قم می‌توانند به داروهای نایاب دست یابند. بر این اساس ساکنان قم کم‌تر از شهرهای دیگر ایران از آسیب‌های تحریم و گرانی رنج می‌برند. بدون شک در قم استرس‌های مردم عادی را اندکی کاهش می‌دهند تا نمای خوش‌آیندتری از عملکرد آیات عظام عرضه گردد. “آیات عظام” جدای از این دنیا حتا آخرت شهروندان قم را هم تضمین نموده‌اند. بی‌دلیل نیست که در قم مردگان را پس از گرداندن دور “حرم حضرت معصومه” به خاک می‌سپارند. شهرهای دور و نزدیک دیگر هم چنین آرزویی را در دل می‌پرورانند. همچنان که مردم عادی بدون وقفه از بام تا شام جنازه‌ی مردگان خود را به حرم می‌کشانند و دور آن طواف می‌دهند.

بین قمی‌ها چنان تبلیغ می‌شود که گویا “حضرت معصومه” به وقت مرگ همچنان باکره مانده است. می‌گویند او هرگز شوهری هم‌شأن (هم‌کفو) خود پیدا نکرد. به واقع شیعیان شخصیت او را از “حضرت مریم” و بسیاری از راهبه‌های مسیحی الگوبرداری کرده‌اند. چون در اینجا نیز دوشیزگی و حفظ بکارت مبنایی اخلاقی برای پاکی و پاکدامنی قرار می‌گیرد.

زائران قم هر شب نماز خود را در حرم به یکی از “آیات عظام” اقتدا می‌کنند. در همین جا به منظور ارایه‌ی نمونه‌ای از کار تفکیک جنسیتی حکومت، ضریح “خانوم” را نصف کرده‌اند. خانم‌ها در جایی دیگر ضریح را می‌بوسند تا مبادا بر جای بوسیدن ایشان، بوسه‌ای مردانه بنشیند. با همین تدبیر است که گویا “برادران” زایر هرگز نمی‌توانند قد و بالای چادر پیچیده‌ی “خواهران” را لمس کنند. چون رفتارهایی از این دست فقط با صیغه کردن خواهران مشروعیت می‌پذیرد.

در قم زایران عراقی، سوری و پاکستانی بیش از هر شهری به چشم می‌آیند. ناگفته نماند که در ایران گردشگران شهرهای زیارتی و مذهبی را زایر می‌گویند. یعنی آنان برای زیارت به این شهرها آمده‌اند. ولی این روزها ارزانی ریال شرایطی فراهم آورده است تا بسیاری از زایران خارجی حسب نیاز خویش پیروی از “سنت پیامبر” را بر خود واجب بشمارند. به همین منظور زنان کاسب در اطراف حرم حضوری فعال دارند. همچنان که تنهایی خانم‌های چادر به سر، نشانه‌ای گویا برای شناسایی این گروه از زنان قرار می‌گیرد. حتا مسافرخانه‌ها و هتل‌ها نیز در خصوص کاسبی مشروع زنان، برای زایران مرد تسهیلگری به عمل می‌آورند. خلاصه‌ی کلام، قم به تعبیر مردم، هم شهر زیارت است و هم شهر سیاحت. سیاحت نیز در قم، هم فال است و هم تماشا. بهتر از این نمی‌شود.

رسانه‌های دولتی ایران به تکرار روایتی را از پیامبر اسلام نقل می‌کنند که گویا بهشت هشت دروازه دارد که شش دروازه‌ی آن را تنها برای قمی‌ها در نظر گرفته‌اند. اما مراجع دولتی می‌خواهند همراه با تبلیغات عوامانه‌ای از این دست قداستی ویژه از عملکرد خود در قم به نمایش بگذارند. قداستی که دین را بهانه می‌گیرد تا ضمن تخدیر عوام‌الناس، به ظاهر دنیا و آخرت ایشان را تضمین نماید.


از همین نویسنده:

نوسان‌های بورس، شاخص اقتصاد وارفته

ابراز نگرانی عفو بین‌الملل از سرنوشت صدها عرب اهوازی

عفو بین‌‌الملل نسبت به سرنوشت صدها عرب اهوازی زندانی در ایران ابراز نگرانی کرده که گفته می‌شود ۲۲ تن از آنان به طور مخفیانه اعدام شده‌اند. این سازمان خواستار روشن شدن هرچه سریعتر وضعیت این زندانیان شده است. سازمان عفو بین‌الملل روز سه‌شنبه ۲۲ آبان (۱۳ نوامبر) در بیانیه‌ای خواستار روشن شدن فوری سرنوشت و […]

The post ابراز نگرانی عفو بین‌الملل از سرنوشت صدها عرب اهوازی appeared first on اف سی ان ان.

نخستین روز دور دوم تحصن معلمان در ایران

شمار زیادی از معلمان در سراسر کشور به دعوت “شورای هماهنگی تشکل‌‌های صنفی فرهنگیان” از حضور در کلاس‌های درس خودداری کردند. به نظر نمی‌رسد که دولت بتواند در آینده نزدیک مشکلات معلمان را حل کند. دور دوم تحصن معلمان ایران روز سه‌شنبه ۲۲ آبان (۱۳ نوامبر) با تجمع اعتراضی شمار زیادی از معلمان آغاز شد. این […]

The post نخستین روز دور دوم تحصن معلمان در ایران appeared first on اف سی ان ان.